Phân biệt phân từ và danh động từ: participle và gerund, chức năng, bảng so sánh, mẹo nhận biết và bài tập
Phân biệt phân từ và danh động từ (participle và gerund) đều có dạng V-ing: gerund làm danh từ (Swimming is fun), present participle làm tính từ hoặc động từ (the swimming boy, is swimming). Bảng so sánh chức năng, mẹo kiểm tra bằng đại từ it, cụm hai nghĩa (a sleeping bag), lỗi thường gặp và bài tập.
Phân từ và danh động từ khác nhau thế nào?
Để phân biệt phân từ và danh động từ, cần nhớ rằng hiện tại phân từ (present participle) và danh động từ (gerund) có cùng hình thức V-ing nhưng chức năng khác nhau: gerund hoạt động như danh từ; present participle hoạt động như tính từ hoặc động từ.
| Tiêu chí | Gerund (danh động từ) | Present participle (hiện tại phân từ) |
|---|---|---|
| Chức năng | Danh từ | Tính từ / một phần của động từ |
| Vị trí | Chủ ngữ, tân ngữ, sau giới từ | Trong thì tiếp diễn, sau danh từ, trạng ngữ |
| Ví dụ | Swimming is fun. I enjoy swimming. | The swimming boy is my son. He is swimming. |
| Thay bằng it? | Có thể: It is fun. | Không thể |
Mẹo nhận biết
- Thử thay V-ing bằng it hoặc something: nếu được → gerund.
- V-ing mô tả danh từ đứng trước/sau (the crying baby) → participle.
- V-ing sau be tạo thì tiếp diễn → participle.
- V-ing sau giới từ → gerund.
Cụm hai nghĩa
| Gerund (dùng để) | Participle (đang) |
|---|---|
| a sleeping bag (túi ngủ) | a sleeping baby (em bé đang ngủ) |
| a swimming pool (hồ bơi) | a swimming fish (con cá đang bơi) |
| a washing machine (máy giặt) | a washing woman (người phụ nữ đang giặt) |
Những lỗi thường gặp
Bài tập thực hành
- Xác định gerund (G) hay participle (P): Smoking is bad for you.
- Xác định: The boy standing there is my cousin.
- Xác định: She is good at dancing.
- Xác định: a running shoe (giày để chạy)
- Xác định: He sat there, reading a book.
Đáp án
- G (chủ ngữ)
- P (tính từ sau danh từ)
- G (sau giới từ)
- G (mục đích)
- P (trạng ngữ)
Tổng kết
Bài học liên quan
Bài trước: Lỗi phân từ lơ lửng (Dangling participles)
Xem tất cả bài học chủ điểm Phân từ và mệnh đề rút gọn (Participles & Reduced Clauses)
Câu hỏi thường gặp
Phân biệt phân từ và danh động từ có cần trong thi không?
Có, ảnh hưởng đến việc chọn đúng chia động từ và cấu trúc câu.
Participle quá khứ có gerund tương ứng không?
Không; gerund chỉ có dạng V-ing (và having V3).
Động từ nào theo sau bởi gerund?
enjoy, avoid, finish, mind, suggest, keep, practise...
Danh từ ghép có V-ing luôn là gerund không?
Thường là gerund chỉ mục đích (washing machine) — nhưng ngữ cảnh quyết định.