Đồ thị của hàm số: định nghĩa, cách vẽ, kiểm tra điểm thuộc đồ thị và bài tập có đáp án
Đồ thị của hàm số y = f(x) là tập hợp các điểm M(x; f(x)) trên mặt phẳng tọa độ. Định nghĩa, cách vẽ bằng bảng giá trị, kiểm tra điểm thuộc đồ thị, giao điểm với trục, lỗi thường gặp và bài tập có đáp án Toán 10.

Đồ thị của hàm số là gì?
Đồ thị của hàm số $y = f(x)$ xác định trên $D$ là tập hợp tất cả các điểm $M(x; f(x))$ trên mặt phẳng tọa độ $Oxy$ với $x \in D$. Nhìn vào đồ thị ta đọc được nhiều tính chất của hàm số như tăng, giảm và giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.
Điểm thuộc đồ thị
Ví dụ
Hàm số $y = x^2 - 1$.
$A(2; 3)$: $f(2) = 3$ nên $A$ thuộc đồ thị.
$B(1; 1)$: $f(1) = 0 \neq 1$ nên $B$ không thuộc đồ thị.
Cách vẽ đồ thị bằng bảng giá trị
- Lập bảng giá trị: chọn vài giá trị $x$ rồi tính $y = f(x)$.
- Biểu diễn các điểm $(x; y)$ trên mặt phẳng tọa độ.
- Nối các điểm bằng đường liền (nếu hàm số liên tục) và nhận dạng đồ thị.
| $x$ | $-2$ | $-1$ | $0$ | $1$ | $2$ |
|---|---|---|---|---|---|
| $y = x^2$ | $4$ | $1$ | $0$ | $1$ | $4$ |
Giao điểm với các trục tọa độ
- Giao với $Oy$: cho $x = 0$, tính $y = f(0)$.
- Giao với $Ox$: giải phương trình $f(x) = 0$.
Ví dụ
$y = 2x - 6$: giao với $Oy$ tại $(0; -6)$; giao với $Ox$ khi $2x - 6 = 0$, tức $(3; 0)$.
Những lỗi thường gặp
Bài tập thực hành
- Điểm $(1; 3)$ có thuộc đồ thị $y = 2x + 1$ không?
- Điểm $(-1; 2)$ có thuộc đồ thị $y = x^2 + 1$ không?
- Tìm giao điểm của đồ thị $y = 3x + 6$ với hai trục tọa độ.
- Lập bảng giá trị của $y = |x|$ với $x \in \{-2; -1; 0; 1; 2\}$.
- Tìm $m$ để điểm $(2; 5)$ thuộc đồ thị $y = mx + 1$.
Đáp án
- $f(1) = 3$ nên thuộc.
- $f(-1) = 2$ nên thuộc.
- Với $Oy$: $(0; 6)$. Với $Ox$: $3x + 6 = 0 \Leftrightarrow x = -2$, điểm $(-2; 0)$.
- $y = 2, 1, 0, 1, 2$.
- $5 = 2m + 1 \Leftrightarrow m = 2$.
Tổng kết
Bài học liên quan
Bài trước: Tập xác định và tập giá trị của hàm số
Bài tiếp theo: Hàm số đồng biến và nghịch biến
Xem tất cả bài học chủ điểm Hàm số bậc hai
Câu hỏi thường gặp
Đồ thị hàm số là gì?
Là tập hợp các điểm $(x; f(x))$ trên mặt phẳng tọa độ.
Làm sao biết điểm có thuộc đồ thị không?
Thay hoành độ vào hàm số và so với tung độ.
Cách vẽ đồ thị một hàm số?
Lập bảng giá trị, biểu diễn các điểm, rồi nối chúng lại.
Tìm giao điểm với trục $Ox$ như thế nào?
Giải phương trình $f(x) = 0$.