Tổng và hiệu của hai vectơ trong không gian: quy tắc ba điểm, hình bình hành, hình hộp và bài tập có đáp án
Tổng và hiệu của hai vectơ trong không gian được xác định bằng quy tắc ba điểm, quy tắc hình bình hành và quy tắc hình hộp tương tự trong mặt phẳng. Vectơ đối, quy tắc hiệu OA − OB = BA, ví dụ trên tứ diện, hình hộp và bài tập có đáp án Toán 12.

Tổng và hiệu của hai vectơ trong không gian
Tổng và hiệu của hai vectơ trong không gian được định nghĩa và tính chất y như trong mặt phẳng, vì hai vectơ bất kì luôn đồng phẳng. Ta dùng quy tắc ba điểm $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} = \overrightarrow{AC}$, quy tắc hình bình hành và thêm quy tắc hình hộp.
Các quy tắc
| Quy tắc | Công thức |
|---|---|
| Ba điểm | $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} = \overrightarrow{AC}$ |
| Hình bình hành $ABCD$ | $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} = \overrightarrow{AC}$ |
| Hình hộp $ABCD.A'B'C'D'$ | $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} + \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC'}$ |
| Hiệu | $\overrightarrow{OA} - \overrightarrow{OB} = \overrightarrow{BA}$ |
| Vectơ đối | $-\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{BA}$ |
Xem bài: Vectơ trong không gian
Ví dụ
Ví dụ 1
Tứ diện $ABCD$: $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} + \overrightarrow{CD} = \overrightarrow{AD}$; $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{CD} + \overrightarrow{BC} + \overrightarrow{DA} = \vec{0}$.
Ví dụ 2
Hình hộp $ABCD.A'B'C'D'$: $\overrightarrow{AC'} - \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{A'C'} = \overrightarrow{AC}$; $\overrightarrow{BD'} = \overrightarrow{BA} + \overrightarrow{BC} + \overrightarrow{BB'}$.
Ví dụ 3
Từ quy tắc hình hộp $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} + \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC'}$ suy ra $\overrightarrow{AC'} - \overrightarrow{AB} - \overrightarrow{AD} = \overrightarrow{AA'}$.
Xem bài: Tích của một số với một vectơ trong không gian
Những lỗi thường gặp
Bài tập thực hành
- Rút gọn $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} + \overrightarrow{CD} + \overrightarrow{DA}$ trong tứ diện $ABCD$.
- Hình hộp $ABCD.A'B'C'D'$. Tính $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{B'C'} + \overrightarrow{DD'}$.
- Hình hộp. Tìm vectơ $\overrightarrow{CB'} - \overrightarrow{CB}$.
- Tứ diện $ABCD$. Rút gọn $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} - \overrightarrow{AC}$.
- Hình hộp. Chứng minh $\overrightarrow{A'C'} = \overrightarrow{AC}$.
Đáp án
- $\vec{0}$.
- $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} + \overrightarrow{CC'} = \overrightarrow{AC'}$.
- $\overrightarrow{BB'}$.
- $\overrightarrow{AC} - \overrightarrow{AC} = \vec{0}$.
- Hai vectơ cùng hướng và bằng nhau vì $ACC'A'$ là hình bình hành.
Tổng kết
Bài học liên quan
Bài trước: Vectơ trong không gian
Bài tiếp theo: Tích của một số với một vectơ trong không gian
Xem tất cả bài học chủ điểm Vectơ và hệ trục tọa độ trong không gian
Câu hỏi thường gặp
Tổng hai vectơ trong không gian xác định thế nào?
Bằng quy tắc ba điểm hoặc hình bình hành.
Quy tắc hình hộp?
$\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} + \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC'}$.
Quy tắc hiệu?
$\overrightarrow{OA} - \overrightarrow{OB} = \overrightarrow{BA}$.
Có khác trong mặt phẳng không?
Về bản chất giống nhau, thêm quy tắc hình hộp.