Phân biệt giới từ với trạng từ và tiểu từ: up, down, in, out, over, around, mẹo nhận biết, bài tập

Cách phân biệt giới từ với trạng từ và tiểu từ (particle) khi cùng một từ như up, down, in, out, on, off, over, around: giới từ có tân ngữ theo sau, trạng từ/tiểu từ thì không. Tiểu từ trong cụm động từ, vị trí tân ngữ, mẹo nhận biết và bài tập có đáp án.

Vì sao cần phân biệt?

Để phân biệt giới từ với trạng từ và tiểu từ, cần biết rằng nhiều từ như up, down, in, out, on, off, over, around có thể đóng cả ba vai trò. Vai trò quyết định vị trí của tân ngữ và đại từ trong câu.

Vai trò	Dấu hiệu	Ví dụ
Giới từ	Có danh từ/đại từ theo sau làm tân ngữ	She ran up the hill.
Trạng từ	Đứng một mình, không có tân ngữ	Come in! / Please sit down.
Tiểu từ (cụm động từ)	Kết hợp với động từ tạo nghĩa mới	Turn off the light. / Turn it off.

Mẹo nhận biết

Có tân ngữ ngay sau? → có thể là giới từ hoặc tiểu từ.
Đặt đại từ vào: nếu phải đặt giữa (turn it off) → tiểu từ; nếu đặt sau (look at it) → giới từ.
Hỏi Where?: She ran up the hill → Up where? → the hill → giới từ.
Không có tân ngữ: Come in. → trạng từ.

So sánh cùng một từ

Câu	Vai trò	Giải thích
He looked up the chimney.	Giới từ	Nhìn lên ống khói (up where?)
He looked up the word.	Tiểu từ	Tra cứu → He looked it up.
She turned off the road.	Giới từ	Rẽ khỏi con đường
She turned off the TV.	Tiểu từ	Tắt → She turned it off.
The children ran around.	Trạng từ	Không có tân ngữ

Xem bài: Cụm động từ tách được và không tách được

Vị trí đại từ tân ngữ

Ví dụ

Giới từ: Look at the picture → Look at it. (không dùng Look it at)
Tiểu từ: Put on your coat → Put it on. (không dùng Put on it)

Đây là cách kiểm tra chắc chắn nhất.

Những lỗi thường gặp

Bài tập thực hành

Xác định vai trò của từ trong ngoặc: giới từ (G), trạng từ (T) hay tiểu từ (P).

The cat climbed up the tree. (up)
Please give up smoking. (up)
Don't stand there — come in! (in)
She walked across the bridge. (across)
Thay the TV bằng it: Can you turn down the TV?

Đáp án

G
P
T
G
Can you turn it down?

Tổng kết

Bài học liên quan

Bài trước: Giới từ kép và giới từ phức

Bài tiếp theo: Những lỗi thường gặp khi dùng giới từ

Xem tất cả bài học chủ điểm Giới từ (Prepositions)

Câu hỏi thường gặp

Phân biệt giới từ với trạng từ nhanh nhất bằng cách nào?

Xem có tân ngữ theo sau không. Không có → trạng từ. Có → thử thay bằng đại từ để biết là giới từ hay tiểu từ.

Tiểu từ (particle) là gì?

Là từ nhỏ (up, off, out...) đi với động từ để tạo thành cụm động từ mang nghĩa mới.

Một cụm có thể vừa có tiểu từ vừa có giới từ không?

Có: put up with, look forward to, run out of — up/forward/out là tiểu từ, with/to/of là giới từ.

Vì sao Pick up it sai?

Vì up là tiểu từ; đại từ tân ngữ phải đứng giữa động từ và tiểu từ: Pick it up.