Ô, chu kì và nhóm nguyên tố: cấu trúc bảng tuần hoàn, nhóm A, nhóm B và bài tập có đáp án Hóa 10
Chu kì và nhóm nguyên tố là cấu trúc cơ bản của bảng tuần hoàn. Ô nguyên tố có số thứ tự bằng Z, chu kì có số thứ tự bằng số lớp electron, nhóm A có số thứ tự bằng số electron hóa trị. Ví dụ và bài tập có đáp án.
Chu kì và nhóm nguyên tố là gì?
Chu kì và nhóm nguyên tố là hai cách chia bảng tuần hoàn. Mỗi nguyên tố chiếm một ô; các ô nằm trên cùng hàng ngang tạo thành chu kì, các ô nằm trên cùng cột tạo thành nhóm. Nắm vững cấu trúc này là bước đầu để đọc bảng tuần hoàn.
Ô nguyên tố
Số thứ tự của ô bằng số hiệu nguyên tử $Z$. Ô cho biết kí hiệu, tên nguyên tố, nguyên tử khối trung bình và đôi khi cả độ âm điện, cấu hình electron.
Chu kì
| Chu kì | Số nguyên tố | Loại |
|---|---|---|
| $1$ | $2$ | Chu kì nhỏ |
| $2$ | $8$ | Chu kì nhỏ |
| $3$ | $8$ | Chu kì nhỏ |
| $4$ | $18$ | Chu kì lớn |
| $5$ | $18$ | Chu kì lớn |
| $6$ | $32$ | Chu kì lớn |
| $7$ | $32$ (chưa đầy) | Chu kì lớn |
Nhóm
- Nhóm A gồm nguyên tố $s$ và $p$; số thứ tự nhóm bằng số electron hóa trị (cũng là số electron ngoài cùng).
- Nhóm B gồm nguyên tố $d$ và $f$ (kim loại chuyển tiếp).
| Nhóm | Tên gọi | Ví dụ |
|---|---|---|
| IA | Kim loại kiềm | Li, Na, K |
| IIA | Kim loại kiềm thổ | Mg, Ca, Ba |
| VIIA | Halogen | F, Cl, Br, I |
| VIIIA | Khí hiếm | He, Ne, Ar |
Ví dụ
Nguyên tố có cấu hình $1s^22s^22p^63s^23p^4$ ở chu kì nào, nhóm nào?
Có $3$ lớp nên ở chu kì $3$; $6$ electron hóa trị nên ở nhóm VIA.
Xem bài: Nguyên tắc sắp xếp bảng tuần hoàn
Những lỗi thường gặp
Bài tập thực hành
- Nguyên tố có $Z = 15$ nằm ở ô số mấy?
- Chu kì $4$ có bao nhiêu nguyên tố?
- Nhóm nào gọi là halogen?
- Nguyên tử Ca ($Z=20$) có $4$ lớp electron, nằm ở chu kì mấy?
- Nhóm A và nhóm B khác nhau thế nào?
Đáp án
- Ô số $15$.
- $18$ nguyên tố.
- Nhóm VIIA.
- Chu kì $4$.
- Nhóm A gồm nguyên tố $s$, $p$; nhóm B gồm nguyên tố $d$, $f$.
Tổng kết
Bài học liên quan
Bài trước: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
Bài tiếp theo: Cấu hình electron và vị trí nguyên tố trong bảng tuần hoàn
Xem tất cả bài học chủ điểm Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
Câu hỏi thường gặp
Chu kì là gì?
Là dãy nguyên tố có cùng số lớp electron, xếp thành hàng ngang.
Nhóm A và nhóm B khác nhau thế nào?
Nhóm A gồm nguyên tố $s$, $p$; nhóm B gồm nguyên tố $d$, $f$.
Có bao nhiêu chu kì trong bảng tuần hoàn?
$7$ chu kì.
Nhóm VIIIA gọi là gì?
Nhóm khí hiếm.