Đặc điểm lớp electron ngoài cùng: kim loại, phi kim, khí hiếm và bài tập có đáp án Hóa 10
Lớp electron ngoài cùng quyết định tính chất hóa học của nguyên tố. Nguyên tử có 1 đến 3 electron ngoài cùng là kim loại, 5 đến 7 là phi kim, 8 electron là khí hiếm. Ví dụ và bài tập có đáp án Hóa 10.
Lớp electron ngoài cùng là gì?
Lớp electron ngoài cùng là lớp xa hạt nhân nhất và quyết định phần lớn tính chất hóa học của nguyên tố. Chỉ cần đếm số electron ở lớp này, ta dự đoán được nguyên tố là kim loại, phi kim hay khí hiếm.
Quan hệ giữa số electron ngoài cùng và tính chất
| Số e ngoài cùng | Loại nguyên tố | Xu hướng | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| $1, 2, 3$ | Kim loại (trừ H, He, B) | Nhường electron tạo ion dương | Na, Mg, Al |
| $5, 6, 7$ | Phi kim | Nhận electron tạo ion âm | N, O, Cl |
| $8$ ($2$ với He) | Khí hiếm | Bền, rất ít tham gia phản ứng | Ne, Ar |
| $4$ | Phi kim hoặc kim loại | Tùy nguyên tố | C, Si (phi kim); Sn, Pb (kim loại) |
Ví dụ 1
Nguyên tử có cấu hình $1s^22s^22p^63s^23p^5$ là kim loại hay phi kim?
Lớp ngoài cùng là lớp $3$ có $2 + 5 = 7$ electron nên là phi kim (chlorine).
Ví dụ 2
Nguyên tử X có cấu hình $[\text{Ne}]3s^2$. X là gì?
Có $2$ electron ngoài cùng nên là kim loại (magnesium), dễ nhường $2$ electron thành $\ce{Mg^{2+}}$.
Cách xác định số electron ngoài cùng
Viết cấu hình electron, lấy lớp có số $n$ lớn nhất rồi cộng số electron của các phân lớp $s$ và $p$ thuộc lớp đó.
Ví dụ 3
Fe có cấu hình $[\text{Ar}]3d^64s^2$. Số electron ngoài cùng là bao nhiêu?
Lớp ngoài cùng là $n = 4$ chỉ có $4s^2$, nên có $2$ electron (Fe là kim loại).
Xem bài: Cấu hình electron của nguyên tử
Khí hiếm bền vững
Khí hiếm có $8$ electron ngoài cùng ($2$ với He) nên cấu hình bền, là cơ sở của quy tắc octet trong liên kết hóa học.
Những lỗi thường gặp
Bài tập thực hành
- Nguyên tử có $3$ electron ngoài cùng là kim loại hay phi kim?
- Xác định số electron ngoài cùng của O ($Z=8$).
- Nguyên tử Ar có bao nhiêu electron ngoài cùng?
- Nguyên tố có cấu hình $1s^22s^22p^63s^1$ thuộc loại gì?
- Vì sao khí hiếm rất khó tham gia phản ứng?
Đáp án
- Thường là kim loại (ví dụ Al), trừ boron.
- $6$ electron.
- $8$ electron.
- Kim loại (Na), có $1$ electron ngoài cùng.
- Vì lớp ngoài cùng đã bền vững với $8$ electron ($2$ với He).
Tổng kết
Bài học liên quan
Bài trước: Cấu hình electron của nguyên tử
Xem tất cả bài học chủ điểm Cấu tạo nguyên tử
Câu hỏi thường gặp
Lớp electron ngoài cùng là gì?
Là lớp có số $n$ lớn nhất, gần như quyết định tính chất hóa học.
Kim loại có bao nhiêu electron ngoài cùng?
Thường $1$ đến $3$ electron.
Phi kim có bao nhiêu electron ngoài cùng?
Thường $5$ đến $7$ electron.
Khí hiếm có bao nhiêu electron ngoài cùng?
$8$ electron, riêng He có $2$.